चातकस्त्रिचतुरान् पयःकणान् याचते जलधरं पिपासया |
सोSपि पूरयति विश्वमम्भसा हन्त हन्त महतामुदारता ||

- तहानेमुळे चातक पक्षी ढगांकडे फक्त तीन-चार पाण्याच्या थेंबांची याचना करतो .पण ढग मात्र सर्व विश्वच पाण्याने भरून टाकतो. काय ही मोठ्या माणसांची उदार वृत्ती !!

शैले शैले न माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे |
साधवो न हि सर्वत्र चन्दनं न वने वने ||

- प्रत्येक पर्वतावर माणके सापडत नाहीत, प्रत्येक हत्तीच्या गंडस्थळात मोती नसतात, चंदनाचे झाड प्रत्येक अरण्यात नसते तसेच सज्जन माणसे सर्व ठिकाणी नसतात.

अस्ति यद्यपि सर्वत्र नीरं नीरज-मण्डितम् |
रमते न मरालस्य मानसं मानसं विना ||

- कमळांनी सुशोभित असे पाणी सर्व ठिकाणी असते .पण राजहंसाचे मन मात्र मानस सरोवराशिवाय इतर कुठेच रमत नाही.

गते शोको न कर्तव्यो भविष्यं नैव चिंतयेत्।
वर्तमानेन कालेन वर्तयन्ति विचक्षणाः ||

- गेलेल्याचे दुखः करीत नाहीत आणि भविष्याची चिंता करीत नाहीत. बुद्धीमान लोक वर्तमानकाळात रहातात.

चिन्तनीया हि विपदां आदादेव प्रतिक्रिया |
न कूपखननं युक्तं प्रदीप्ते वह्निना गृहे ||

- संकट आल्यावर करावयाच्या उपाययोजनेचा आधीच विचार करून ठेवला पाहिजे. घराला आग लागल्यावर पाण्यासाठी विहीर खणायला घेणे योग्य नाही.

नरनारीसमुत्पन्ना सा स्त्री देहविवर्जिता |
अमुखी कुरुते शब्दं जातमात्रा विनश्यति ||

- स्त्री आणि पुरुष यापासून तिची उत्पत्ती झाली असून त्या स्त्रीला देह नाही . तोंड नसूनही ती आवाज करते आणि जन्माला येताच नाश पावते ।

कोड्याचे उत्तर? - चुटकी- अंगठा (पुरुष) व मध्यमा (मधले बोट - स्त्री) यापासून चुटकी निर्माण होते. तिला स्त्रीदेह तर नसतोच पण तोंड नसूनही आवाज करते. तसेच वाजविल्या वाजविल्या संपते (एकावेळेस एकदाच वाजविता येते)

पुनर्वित्तं पुनर्मित्रं पुनर्भाया पुनर्मही |
एतत् सर्वं पुनर्लभ्यं न शरीरं पुनः पुनः ||

- गेलेला पैसा, गेलेले मित्र, गेलेली बायको किंवा जमीन (जागा) हे सर्व परत मिळू शकते. पण एकदा गेलेले शरीर मात्र परत मिळत नाही.